Monument

Energiebesparing monumentale woningen gemeente Utrecht

Monumenten zijn vaak al honderden jaren oud. Hoe kunt u zo’n oud gebouw verduurzamen en energiezuiniger maken met behoud van het historische karakter? Wat kan en waarvoor heeft u een vergunning nodig?

Energiezuinige monumenten: het kan!

Monumenten missen vaak een moderne manier van isolatie. Warmte gaat verloren en oudere verwarmingsinstallaties kunnen ervoor zorgen dat de binnentemperatuur oncomfortabel voelt. Met slimme aanpassingen kunt u energie besparen. Vaak wordt dan meteen aan zonnepanelen gedacht. Dat is een optie, want een monument energiezuiniger maken kan op meerdere manieren. Hieronder leest u een overzicht.

Raamisolatie

Door de ramen van een monument te isoleren, kunt u veel energie besparen. Er zijn verschillende mogelijkheden. Het is daarbij wel belangrijk dat u rekening houdt met de monumentale waarde van het raam. Is er sprake van monumentaal raamhout en/of historische beglazing zoals glas-in-lood of gebrandschilderd glas, dan is de regel dat dit behouden blijft.

U kunt ramen in monumenten op verschillende manieren isoleren:

• Monumentaal isolatieglas of vacuümglas is meestal geschikt om in monumentaal raamhout te plaatsen. Een nadeel van vacuümglas is dat er mogelijk puntjes zichtbaar zijn als u dicht op het glas staat.

• Het plaatsen van achterzetramen is een eenvoudige manier om enkel glas te isoleren. Het voordeel is dat het op het bestaande raamhout geplaatst kan worden. Daardoor is het een goede oplossing voor het isoleren van historische beglazing, zoals glas-in-lood. Bij monumenten mogen achterzetramen alleen aan de binnenzijde van het monument geplaatst worden.

• Raamfolie kan de isolatiewaarde van het glas verbeteren. Het nadeel van raamfolie is dat het soms een verkleuring op het raam geeft. Dit kan er minder mooi uitzien. Het aanbrengen van sterk verkleurend raamfolie of spiegelend raamfolie is niet toegestaan.

Vergunning nodig? Wilt u bestaand raamhout en/of historisch glas vervangen? Dan heeft u een omgevingsvergunning  nodig.

Dak-, vloer- en gevelisolatie

Voor het isoleren van daken, vloeren en/of gevels is vaak een grote verbouwing nodig. Voor monumenten is dit altijd maatwerk. Standaard isolatieoplossingen kunnen namelijk schade aanbrengen aan een monument. Zo kan door isolatie de natuurlijke ventilatie verloren gaan, waardoor houtrot kan ontstaan aan houten balken. Zorg bij isolatie van het monument daarom altijd voor goede ventilatie. Laat u hierover goed informeren door een specialist en neem contact op met de gemeente om te bespreken of de plannen mogelijk zijn.

Vergunning nodig? U heeft voor het isoleren van daken, vloeren en gevels van monumenten een omgevingsvergunning  nodig.

Bespreek plannen met ons

Heeft u een monument en wilt u energiebesparende maatregelen nemen? Het is belangrijk dat u rekening houdt met de monumentale waarden van het pand. De gemeente kan samen met u kijken of er een vergunning nodig is en aan welke moet worden voldaan om te voorkomen dat er bij werkzaamheden schade aan het pand ontstaat.

Heeft u vragen die niet op deze pagina beantwoordt worden? Neem dan contact met ons op via het contactformulier van de gemeente.

Installaties

Door installaties elk jaar opnieuw in te stellen en oude installaties te vervangen, kunt u veel energie besparen.

Vergunning nodig? Het vervangen van een verwarmingsketel is vergunningsvrij. Voor het aanbrengen van extra leidingen heeft u soms een  omgevingsvergunning  nodig.

Zonnepanelen

Zonnepanelen plaatsen op een monument is in de meeste gevallen mogelijk. Wel gelden bepaalde regels.Het uitgangspunt is om de zonnepanelen zo veel mogelijk uit het zicht te plaatsen. Als dat niet mogelijk is, dan is het in veel gevallen toegestaan om zonnepanelen in het zicht te plaatsen. Er gelden dan extra regels. Regels zonnepanelen en zonnecollectoren bij beschermd erfgoed | gemeente Utrecht

Vergunning nodig? Voor het plaatsen van zonnepanelen op een rijksmonument heeft u altijd een omgevingsvergunning nodig. Heeft u een gemeentelijk monument of een gebouw in een beschermd stads- of dorpsgezicht? En plaatst u de zonnepanelen op een achterdakvlak of plat dak en is dit niet zichtbaar vanaf de openbare weg? Dan heeft u geen vergunning nodig. In alle andere gevallen heeft u wel een vergunning nodig.

Subsidies en financiering

De gemeente Utrecht heeft verschillende subsidie- en financieringsmogelijkheden voor het verduurzamen van een monument:

• Energieadvies aan huis en trajectbegeleiding
• Duurzaamheidslening
• Energiebespaarlening voor particulieren
• Utrechts Restauratiefonds / Monument opknappen, lening aanvragen of via het Utrechts Restauratiefonds
• Toolkit duurzaam erfgoed  is een handige website waar verschillende maatregelen voor ramen, gevels en daken worden uitgelegd.   
• De Groene Menukaart van De Groene Grachten.  
• Daarnaast heeft De Groene Grachten de Zelfscan Duurzaam Monument  ontwikkeld. Deze zelfscan kan een eerste stap zijn om je pand te verduurzamen en geeft inzicht in de duurzame en financiële mogelijkheden  
• Stichting ERM  heeft een overzicht van bedrijven die een ERM-logo Restauratiekwaliteit hebben gekregen. Deze bedrijven zijn onafhankelijk en objectief getoetst door deskundigen. Hiermee laten bedrijven zien dat ze voldoen aan de kwaliteitseisen die aan vakkundige restauratiebedrijven worden gesteld.
• Stichting ERM heeft ook verduurzamingsrichtlijnen voor monumenten gemaakt, onder het kopje ‘realisatie’ kan je stroomschema’s vinden bij de ingreep die je wil uitvoeren. Je kan er ook voorbeelden vinden van energiemaatregelen.  
• Het Restauratiefonds heeft een gids gemaakt om monumenteigenaren te helpen met verduurzamen, te vinden via De Gids Monumentaal wonen