Naar hoofdinhoud

Monumenten en woonboten

Uw monumentale woning of woonboot energiezuinig!

Kom erachter welke maatregel slim is voor uw monument of woonboot, regel de financiering, vind een vakspecialist of bekijk welke acties er bij u in de buurt zijn.

Energiebesparing monumentale woningen gemeente Utrecht

Monumenten zijn vaak al honderden jaren oud. Hoe kunt u zo’n oud gebouw verduurzamen en energiezuiniger maken met behoud van het historische karakter? Wat kan en waarvoor heeft u een vergunning nodig?

Energiezuinige monumenten: het kan!

Monumenten missen vaak een moderne manier van isolatie. Warmte gaat verloren en oudere verwarmingsinstallaties kunnen ervoor zorgen dat de binnentemperatuur oncomfortabel voelt. Met slimme aanpassingen kunt u energie besparen. Vaak wordt dan meteen aan zonnepanelen gedacht. Dat is een optie, want een monument energiezuiniger maken kan op meerdere manieren. Hieronder leest u een overzicht.

Raamisolatie

Door de ramen van een monument te isoleren, kunt u veel energie besparen. Er zijn verschillende mogelijkheden. Het is daarbij wel belangrijk dat u rekening houdt met de monumentale waarde van het raam. Is er sprake van monumentaal raamhout en/of historische beglazing zoals glas-in-lood of gebrandschilderd glas, dan is de regel dat dit behouden blijft.

U kunt ramen in monumenten op verschillende manieren isoleren:

• Monumentaal isolatieglas of vacuümglas is meestal geschikt om in monumentaal raamhout te plaatsen. Een nadeel van vacuümglas is dat er mogelijk puntjes zichtbaar zijn als u dicht op het glas staat.

• Het plaatsen van achterzetramen is een eenvoudige manier om enkel glas te isoleren. Het voordeel is dat het op het bestaande raamhout geplaatst kan worden. Daardoor is het een goede oplossing voor het isoleren van historische beglazing, zoals glas-in-lood. Bij monumenten mogen achterzetramen alleen aan de binnenzijde van het monument geplaatst worden.

• Raamfolie kan de isolatiewaarde van het glas verbeteren. Het nadeel van raamfolie is dat het soms een verkleuring op het raam geeft. Dit kan er minder mooi uitzien. Het aanbrengen van sterk verkleurend raamfolie of spiegelend raamfolie is niet toegestaan.

Vergunning nodig? Wilt u bestaand raamhout en/of historisch glas vervangen? Dan heeft u een omgevingsvergunning  nodig.

Dak-, vloer- en gevelisolatie

Voor het isoleren van daken, vloeren en/of gevels is vaak een grote verbouwing nodig. Voor monumenten is dit altijd maatwerk. Standaard isolatieoplossingen kunnen namelijk schade aanbrengen aan een monument. Zo kan door isolatie de natuurlijke ventilatie verloren gaan, waardoor houtrot kan ontstaan aan houten balken. Zorg bij isolatie van het monument daarom altijd voor goede ventilatie. Laat u hierover goed informeren door een specialist en neem contact op met de gemeente om te bespreken of de plannen mogelijk zijn.

Vergunning nodig? U heeft voor het isoleren van daken, vloeren en gevels van monumenten een omgevingsvergunning  nodig.

Bespreek plannen met ons

Heeft u een monument en wilt u energiebesparende maatregelen nemen? Het is belangrijk dat u rekening houdt met de monumentale waarden van het pand. De gemeente kan samen met u kijken of er een vergunning nodig is en aan welke moet worden voldaan om te voorkomen dat er bij werkzaamheden schade aan het pand ontstaat.

Heeft u vragen die niet op deze pagina beantwoordt worden? Neem dan contact met ons op via het contactformulier van de gemeenteopent externe pagina in nieuw tabblad.

Installaties

Door installaties elk jaar opnieuw in te stellen en oude installaties te vervangen, kunt u veel energie besparen.

Vergunning nodig? Het vervangen van een verwarmingsketel is vergunningsvrij. Voor het aanbrengen van extra leidingen heeft u soms een  omgevingsvergunning  nodig.

Zonnepanelen

Zonnepanelen plaatsen op een monument is in de meeste gevallen mogelijk. Wel gelden bepaalde regels.Het uitgangspunt is om de zonnepanelen zo veel mogelijk uit het zicht te plaatsen. Als dat niet mogelijk is, dan is het in veel gevallen toegestaan om zonnepanelen in het zicht te plaatsen. Er gelden dan extra regels. Regels zonnepanelen en zonnecollectoren bij beschermd erfgoed | gemeente Utrecht

Vergunning nodig? Voor het plaatsen van zonnepanelen op een rijksmonument heeft u altijd een omgevingsvergunning nodig. Heeft u een gemeentelijk monument of een gebouw in een beschermd stads- of dorpsgezicht? En plaatst u de zonnepanelen op een achterdakvlak of plat dak en is dit niet zichtbaar vanaf de openbare weg? Dan heeft u geen vergunning nodig. In alle andere gevallen heeft u wel een vergunning nodig.

Subsidies en financiering

De gemeente Utrecht heeft verschillende subsidie- en financieringsmogelijkheden voor het verduurzamen van een monument:

Wat kunt u doen als woonbooteigenaar?

In Utrecht liggen ongeveer 500 woonschepen, woonvaartuigen en woonarken, verspreid over onze grachten, kanalen, de singels en de havens. Woonboten kunnen ook verduurzaamd worden. Denk aan isolatie, zonnepanelen of zelfs warmtewinning uit oppervlaktewater.

Woonboten verschillen sterk van elkaar, maar in veel gevallen zijn er goede kansen om te verduurzamen. Denk aan:

  • Isoleren van de opbouw (dak, wanden, vloer) 
  • Plaatsen van HR++-glas of triple glas 
  • Zonnepanelen installeren op het dak of een los ponton 
  • Het aanleggen van een groen dak zodat u de warmte buiten houdt 
  • Overstappen op elektrisch verwarmen, zoals een (oppervlaktewater)warmtepomp of infraroodpanelen 
  • Warm tapwater met een zonneboiler of elektrische boiler 
  • Ventilatie verbeteren voor een gezond binnenklimaat 
  • Groen dak voor een minder warme boot in de zomer 

Goed om te weten: niet alle maatregelen zijn altijd technisch of vergunningstechnisch mogelijk. Vraag bij twijfel advies aan een expert.  

Energieadvies

Als u op een woonboot woont, kunt u via de gemeente een energieadvies aanvragen. Utrecht geeft u daarbij een subsidie van 300 euro op dat advies, dat betekent dat u zelf tussen de €35 en de € 135 betaalt, afhankelijk van het adviesbureau!  Lees hier de voorwaarden.

Subsidies en leningen in Utrecht

De gemeente Utrecht stimuleert energiebesparing en duurzame energie voor álle woningen, dus ook voor woningen op het water. Mogelijke regelingen die voor u interessant kunnen zijn: 

  • Utrechtse subsidieregelingen: Utrecht heeft subsidie op isolatie als de WOZ waarde van de woonboot lager is dan € 563.000,- en er nog twee isolatiemaatregelen te nemen zijn. Helaas hebben veel woonboten geen WOZ, in dat geval kan er geen subsidie worden aangevraagd.
  • Huiseigenaren kunnen een lening afsluiten bij het Warmtefondsopent externe pagina in nieuw tabblad voor een energiebesparende maatregelen zoals een warmtepomp, zonnepanelen of zonnecollectoren. 
  • Landelijke subsidies: De ISDE-subsidieopent externe pagina in nieuw tabblad van de Rijksoverheid is beschikbaar voor isolatie, warmtepompen en zonneboilers, ook voor woonboten.

Advies en ondersteuning

Wilt u weten welke maatregelen geschikt zijn voor uw woonboot? De volgende opties zijn beschikbaar: 

Vergunning nodig?

Sommige aanpassingen aan uw woonboot zijn vergunningplichtig, bijvoorbeeld bij veranderingen aan het casco of bij zonnepanelen. Ook is er voor een oppervlaktewater warmtepomp een vergunning nodig voor het bouwwerk in het water te mogen hangen (in het Merwedekanaal zelfs twee vergunningen), en voor het lozen van koude is een meldingsplicht. Check dit op tijd via het Omgevingsloket opent externe pagina in nieuw tabbladof neem contact op met de gemeente via 14 030.

Meer weten?

Neem contact op met de gemeente Utrecht via 14 030. U kunt ook mailen naar energie@utrecht.nl.